Η διαχρονική αξία της ταπεινής φλογέρας

Τα περισσότερα παραδοσιακά και λαϊκά τραγούδια που η μελωδία τους εκτείνεται σε μία και μόνο οκτάβα, είναι πιθανότατο να έλκουν τη γέννησή ή έστω την καταγωγή τους από μουσικά όργανα του αυτού εύρους. Ετούτα είναι μονάχα τα παραδοσιακά πνευστά· και για την ακρίβεια η φλογέρα και η φαμίλια της. Ακόμα και νησιώτικα τραγούδια όπου υποτίθεται ότι κυριαρχεί το βιολί εδώ και δυο και τρεις αιώνες, πολλά απ” αυτά έχουν τη μελωδική τους υπόσταση επάνω σε μία και μόλις οκτάβα.
Τραγούδια άνω της μιάμισης οκτάβας έλκουν τη γέννηση ή την καταγωγή τους μάλλον από έγχορδα όργανα, αφού ακόμη και σ” ένα μονόχορδο όργανο έχεις τουλάχιστον μιάμιση ωφέλιμη οκτάβα. Μονόχορδα όργανα στην ελληνική παραδοσιακή μουσική των τελευταίων τουλάχιστον 5-6 αιώνων δεν υπήρχαν. Υπήρχανε μόνο από διπλόχορδα και πάνω, άρα όργανα με ίσως και δυόμιση οκτάβες έκταση. Αλλά ακόμη και τραγούδια άνω της μιάμισης οκτάβας, πιθανόν κι εκείνα να έλκουνε την καταγωγή τους απ” τη μονόκταβη φλογέρα, μιας κι είναι σύνηθες φαινόμενο στην παραδοσιακή μουσική να ενώνονται δύο (ή παραπάνω) διαφορετικές μελωδίες για να φτιαχτεί ένα τραγούδι. Πέραν τούτου, η παραδοσιακή μουσική ήτονε πάντα λιτή, και συνέθετε με τετράχορδα (μελωδία με τέσσερις νότες) και πεντάχορδα (με πέντε).
Αυτά τα δύο δεδομένα (ένωση μελωδιών και στενή σύνθεση) συν την τάση της παράδοσης να παραλλάσσει τις μελωδίες της με το πέρασμα του χρόνου, μας οδηγούν στην υπόθεση πως έχουμε και σήμερα τραγούδια παραδοσιακά και λαϊκά τα οποία έλκουνε την καταγωγή τους ήδη απ” τους αρχαίους χρόνους. Σ” αυτή τη διάδοση, σ” αυτό το ιστορικό νήμα, καίριο ρόλο φύλακος έπαιξε η φλογέρα: διότι είναι το λαϊκότερο των λαϊκοτέρων όργανο, αφού οποιοσδήποτε δύναται να φτιάξει μια φλογέρα (ένα θαμπιόλι για την ακρίβεια) σε μόλις δέκα λεπτά, και το να τη μάθει είναι κι αυτό υπόθεση μηνών. Και -πάν” απ” όλα- πρόκειται για ένα όργανο τόσο εύκολα μεταφερόμενο, που ο οποιοσδήποτε πάντα θα μπορούσε να κουβαλά μαζί του (και έναν μπαγλαμά, αργότερα) όπου κι αν πήγαινε, εν αντιθέσει, πχ, μ” ένα λαούτο, ένα ούτι, ακόμα κι ένα βιολί.

Χρωστάμε πολλά στη φλογέρα, σε τούτο το Υπέροχο όργανο με το μικρό μεν δυναμικό και συχνοτικό εύρος, όμως με την απαράμιλλη ατμόσφαιρα και αίσθηση που σου δημιουργεί, και το οποίο ανταποκρίνεται τόσο άνετα στα δάκτυλα του εκτελεστή, και το οποίο μετέφερε πάντα τη μουσική απ” το παντού και το πάντα ως το εδώ και το τώρα.
Φλογέρα

Πες το

To email σου δεν φανερώνεται. Όπου * γράφεις υποχρεωτικά.

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>