Ημερολόγιον ενός χειροτέχνου μουσικοτεχνολόγου

Το τελευταίο τρίμηνο το “φαγα για το home-studio μου· τί εννοώ: έχοντας βάλει ένα φραγκάκι στη μπάντα από θεόσταλτη δουλειά του καλοκαιριού -συν κάτι ψιλά που σπανίως βγάζω από χαμαλοδουλειές- είπα να τα χώσω να φιάξω επιτέλους ένα home-studio της προκοπής. Δέκα χρόνια τώρα μπαινοβγαίνω σε διάφορα studio ή γράφω στα δικά μου ψευτοηχεία και κάρτες ήχου και, αφού έβγαλα και μια δήθεν σχολή Μουσικοτεχνολογίας, και αφού έγω γαμηθεί να μελετώ και να συζητάω για Μουσικοτεχνολογία, και αφού δεν είμαι είκοσι χρονών πια, είπα να φτιάξω κάτι που θα μου μείνει, και που ό,τι γράφω εκεί να είναι ποιότητας δίσκου και όχι απλώς demo. Δόξα τω Θεώ, η Μουσικοτεχνολογική βιομηχανία έχει υπεραναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια, και με έναν τεράστιο ανταγωνισμό που ωφελεί πλήρως τον καταναλωτή, καθώς επίσης και η (ψηφιακή) τεχνολογία που “χει καταφέρει να χωρέσει τον ήχο πανάκριβων στούντιο και μηχανημάτων σε τόσοδά κουτάκια και τόσοδά προγραμματάκια. Όσο και αν αυτό σου φαίνεται περίεργο, απλά σκέψου ότι ο πρώτος-πρώτος υπολογιστής έπιαν” ολόκληρο δωμάτιο· πλέον πιάνει μια σπιθαμή γης και είναι μερικά δισεκατομμύρια φορές καλύτερος. Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει σε όλες τις τεχνολογίες: μινιμαλισμός όγκου – μαξιμαλισμός ποιότητας. Βέβαια, το ότι έχουμε την κωλοφαρδία να έχουμε όλη αυτή την τεχνολογία, και μέσα σ” ένα κουτάκι μερικά πανάκριβα στούντιο δε μας λέει και τίποτα: δλαδή εκείνοι που πληρώνουν τ” άντερά τους για νά “χουνε τεράστια στούντιο με σοβαρό εξοπλισμό, μελέτες, προγράμματα κτλ είναι μαλάκες; Όχι· όμως εκείνοι προσδοκούν και απόσβεση και κέρδος από την επένδυση, ενώ ο μέσος χρήστης -όπως εγώ κι εσύ- όχι· άσε που η διαφορά στην ποιότητα της παραγωγής δεν είναι (πλέον) και τόσο καθοριστική, εφόσον ΤΑ ΠΑΝΤΑ καταλήγουν (και όχι καταντάνε) σε MP3: δε μπα να περάσεις από 1.000.000 ευρώ signal chain την παραγωγή σου; αυτή θα καταλήξει ΜP3. Και επαναλαμβάνω: η ψαλίδα ποιότητας έχει κλείσει επικίνδυνα τα τελευταία χρόνια, και ο οποιοσδήποτε με μέτριο εξοπλισμό όμως με καλά αυτιά και μυαλό πρόκειται να παράξει εκπληκτικότερα αποτελέσματα σε σχέση με έναν στούντιο επαγγελματία δίχως καλά αυτιά και μυαλό. Θεωρώντας εαυτόν έχων σώας τας ώτας και φρένας, και έχοντας μια κάποια στούντιο εμπειρία κι αισθητική, και αρκετές γνώσεις που μεγαλώνουν μέρα με τη μέρα (και δίχως να τελειώσουν ποτέ), αποφάσισα πως είν” ο καιρός πια να περάσω από τον demo στον semi-pro ήχο, και τον οποίο με πολύ προσοχή (εξηγώ παρακάτω) θα τον κάνω pro ήχο (ό,τι και να σημαίνει αυτό).

Έτσι, επί τρεις μήνες έψαχνα, συνεννογιόμουνα, πονοκεφάλιαζα, σιχτίριζα· και τελικά κατάφερα αυτή τη στιγμή να έχω έτοιμο το home-studio μου, με πάντοτε την προσδοκία να το κάνω ν” ακούγεται pro. Ο εξοπλισμός που πήρα και ο τρόπος που τον έστησα ούτως ή άλλως είναι pro και semi-pro. Εξηγώ:

Τα πάντα είν” ολοκαίνουργια: ηχεία (Mackie), κάρτα ήχου (Mackie), ακουστικά (KRK), μικρόφωνο (SE Electronics), καλώδια ηχείων, βάσεις ηχείων (Bespeco), βάση μικροφώνου (Ultimate), pop filter (SE Electronics)· shockmount δεν χρειάζομαι: σπίτι έχω, όχι τρένο. Επίσης ολοκαίνουργιος είναι και ο υπολογιστής που έστησα ΜΟΝΑΧΑ γι” αυτή τη δουλειά. Ο υπολογιστής αυτός έχει επάνω του διπύρηνο i3 στα 3.333, 4 Giga DDR3 στα 1.333, 60ρη SSD (για λειτουργικό, προγράμματα και samples), 500ρη SATA3 (για project data, εισαγωγές αρχείων και εσωτερικό backup), 500ρη USB3 για εξωτερικό backup και εισαγωγές-εξαγωγές αρχείων, motherboard με διπλή HDMI και πολλά παραπάνω απ” όσα χρειάζομαι (τώρα), αθορυβότατο τροφοδοτικό και ένα (υπερθορυβώδες όμως αχρείαστο) DVDγραφικό· ακόμα και το κουτί του το πήρα ολοκαίνουργιο, ασκόνιστο κι αγρατζούνιστο. Δύο Μύδι keyboard (80 ευρώ και τα δυο μαζί από κωλόφαρδη αγγελία). Οπότε έχω δύο PC: ένα παλιό που θα χρησιμοποιείται για ό,τινάναι όπως και για δοκιμές πριν να περάσω κάτι στο άλλο, και ένα καινούργιο που θα χρησιμοποιείται ΜΟΝΟ για τη δουλειά και το χόμπι μου που λέγεται Μουσικοτεχνολογία. ΟΚ, έχω μπλέξει λιγάκι με τα καλώδια και τη μοναδική οθόνη αλλά όλα λύνονται. Κι αν αποράς πώς δουλεύω δύο PC σε μια μόνο οθόνη, σου απαντώ: KVM Switch, 5 ευρώ κάνει και πατάω κουμπάκι κι αλλάζει PC που δουλεύω. Κι αν αποράς γιατί δεν παίρνω δεύτερη οθόνη σου απαντώ: για δεν έχω λεφτά, δεν έχω χώρο, και δεν τη χρειάζομαι κιόλα αφού μια χαρά την κάνω τη δουλειά μου και με μια οθόνη: σιγά μη πληρώσω να πάρω δεύτερη μόνο και μόνο για να βλέπω -λέει- τα plugins και το μίκτη. Σιγά ρε… Τα λεφτά εφεξής θα πέσουν σε καλό και αυθεντικό software και όχι σε μαλακοπολυτέλειες.

Και επειδή όπως είπα την παίρνω πολύ σοβαρά τη δουλειά, ψαχνόμουνα για πάνω από τρεις μήνες (εκατό ημέρες ας πούμε) για όλη αυτή την ιστορία, και σίγουρα όχι με το να τρέχω στον κάθε καλαμπόρτζη πωλητή να μου πουλήσει μούφαρα. Ψάχτηκα σε site, σε forum κλπ, κατέβαζα manual προϊόντων και μουσικοτεχνολογικά συγγράμματα, και διάβαζα πάντα προσεκτικά, συνέκρινα, έψαχνα για παρουσιάσεις και γνώμες, όπου είχα απορία έψαχνα για αρθρογραφία να μάθω τί σκατά είναι το τάδε χαρακτηριστικό και πόσο σημαντικό είναι για τη δουλειά που το θέλω, ρώταγα φίλους μου επαγγελματίες και διδάσκοντες του χώρου κτλ. Επαναλαμβάνω: τρεις μήνες μόνο να διαβάζω για το τι θα πάρω και για το κάθε χαρακτηριστικό του. Και όταν τελικά κατέληξα στο τί θα πάρω, ξεκίνησε ένας άλλος μαραθώνιος επικοινωνιών με φίλο μου κορυφαίο Μουσικοτεχνολόγο για συμβουλευτική επάνω σ” εκείνα που καταστάλαξα. Και επειδή την είχα πατήσει τόσα χρόνια με τα σπασμένα προγράμματα και τις λάθος ρυθμίσεις και μαλακίες, έβαλα εκείνον να μου στήσει το PC και τα περιφερειακά και τα προγράμματα, και να κάνει όλες τις απαραίτητες και μη ρυθμίσεις και δοκιμές για να είμαι σίγουρος πως στο εξής δεν θα έχω να αντιμετωπίσω κανένα πρόβλημα κρασαρίσματος, κολλημάτων κτλ. Όπως και έγινε: άυπνοι επί δεκαπέντε ώρες στήναμε μηχάνημα, υλικό και προγράμματα. Ας είναι καλά ο Κώστας για όλο αυτό, συν ότι μου έδωσε σε ξεφτίλα τιμή αυθεντικό Cubase 4 (ναι ρε φλώροι: 4), με τις νόμιμες αναβαθμίσεις σε v 4.5, τουτέστιν σταθερότητα. Να τον ευχαριστήσω που μου γλίτωσε τουλάχιστον ένα τετρακοσάρι μην πω πεντακοσάρι από τις εργατοώρες, χώρια τις υπερπολίτιμες συμβουλές του επί τρεις μήνες. Και να ευχαριστήσω, βέβαια, και τον αρχιϋπολογιστάριο και εκπαιδευτικό υπολογιστών Γιώργο για τις πολύτιμες συμβουλές του στο τι ν” αγοράσω και να προσέξω στον καινούργιο μου υπολογιστή. Και να ευχαριστήσω και τ” αδέρφια μου που τσοντάρανε (μη λέμε και μαλακίες, αφού “χαν τελειώσει τα λεφτά) για το PC.
Τα ηχητικά μού “ρθαν από Αγγλία (πλην μικροφώνου από Ελλάδα), το οποίο σημαίνει γάαααααααααμησέ τα μέχρι να συνεννοηθείς με e-mail, τηλέφωνα, τράπεζες κτλ. Εδώ οφείλω να ευχαριστήσω και το Σταύρο που βοήθησε σημαντικά στο να γλιτώσω τουλάχιστον ένα κατοστάρι απ” όλο αυτό.
Και επειδή τα είχα όλα καινούργια επάνω, είπα να μην το ρισκάρω με σπασμένα προγράμματα ιούς κλπ. Εγαμήθην λοιπόν στο να ψάχνω δωρεάν, full working plugin, και μάλιστα από σοβαρότατες εταιρίες. 1.000.000 κλικ αφιερώθηκαν μόνο σ” αυτή τη δουλειά, και η οποία τελικά επέφερε 6-7 Giga με ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΑΤΑ προγράμματα και μάλιστα (κάποια) από εταιριάρες· προσδέσου και κρατήσου: SSL (ναι, η γνωστή), Izotope, Line 6, Native Instruments, IK Multimedia, Voxengo, FXpansion. Γαμώ;

Συνοψίζοντας: αυτή τη στιγμή έχω “να στούντιο που μου κόστισε 1800 ευρώ (ναι, θα πεινάσω μα τί να κάνουμε; να τά “τρωγα σε μπύρες) και το οποίο κανονικά θα έπρεπε να κοστίζει γύρω στα 3.500. Γιατί; Διότι: ο Σταυρος με γλίτωσε 100, ο Κώστας 400, ο Γιώργος άλλα 100 κλπ· έτσι γίνονται οι δουλειές. Το (αυθεντικότατο) software από τις εταιριάρες που έβαλα κανονικά κοστίζει τουλάχιστον 2.000. Κάνε τη σούμα κι είσαι μέσα· αυτό θα πει Έξυπνη Αγορά. Και κρατα στο νου σου πως για ένα απλό αξιοπρεπές demo studio (με τον υπολογιστή που ήδη κατέχεις) μπορείς να τη βγάλεις (ξανακρατήσου γερά) με μόλις 170 ευρώ. Ναι: με 170 ευρώ κομπλέ home-studio: ηχεία, ακουστικά, μικρόφωνο, MIDI Keyboard, κάρτα ήχου και καλώδια. Επαναλαμβάνω: 170 ευρώ· και τσάμπα (και όχι σπασμένο) software όσοι θες. Εγώ λοιπόν έδωσα τα δεκαπλάσια λεφτά ΑΚΡΙΒΩΣ για να έχω semi-pro εξοπλισμό τον οποίο σκοπεύω να αξιοποιήσω σαν pro.

Αυτό που έχω λοιπόν αυτή τη στιγμή είναι ημιεπαγγελματικών τιμών μα κατ” ουσίαν επαγγελματικών προδιαγραφών, και το οποίο εναπόκειται πλέον ΚΑΘΑΡΑ σ” εμένα, και έχει, εφεξής, να κάνει με ολάκερη την αλυσίδα ροής του σήματος· τουτέστιν:

- Να βρω μια καλή θέση για το μικρόφωνο στο (ευτυχώς δίχως πρόβλημα θορύβου) σπίτι.
– Να ελέγχω σωστά τις στάθμες εγγραφής.
– Να παίζω και να τραγουδώ σαν τον άνθρωπο και όχι σαν το μαλάκα, διότι το 80% μιας παραγωγής είναι πάντα η μουσική απόδοση, και μετά όλες οι άλλες τρίχες.
– Να μην κάνω ΟΥΤΕ ΕΝΑ update στα κωλοWindows από τη στιγμή που το μηχάνημα αυτό στήθηκε και δουλεύει μια χαρά και ως έχει· επίσης να μην κάνω κανένα update στα προγράμματα μου εφόσον λειτουργούν ως τώρα μια χαρά. Και όταν εισάγω αρχεία να τα σκανάρω για ιούς πριν απ” το copy paste.
– Να δουλεύω με αρκετή προσοχή και φειδώ την όποια επεξεργασία μου, είτε αφορά σε προπαραγωγικό, είτε σε παραγωγικό, είτε σε μεταπαραγωγικό επίπεδο. Ο Νόμος: όσο πιο πολύ επεξεργάζεσαι και φορτώνεις το σήμα, τόσο του ξεχειλώνεις τον κώδικα και τόσο το γαμείς. Χώρια του μπλεξίματος με εφτακόσια plugin σ” ένα project και αστάθειες και τέθοια: λίγα πράματα και καλά, προσεγμένα, με λόγο ύπαρξης και όχι σάλτσα.
– Να στήσω σωστά τα ηχεία μου και τα αυτιά μου απ” αυτά. Ο γενικός κανόνας λέει για ισόπλευρο τρίγωνο· και γιατί να τον παραβώ; Ο άλλος γενικός κανόνας λέει: μακριά από τοίχους τα ηχεία· και γιατί να τον παραβώ;
– Να δουλεύω το καινούργιο PC ΜΟΝΟ για ήχο και όχι για Facebook, πασιέντζες, τσόντες κτλ. Τουτέστιν να μην του φορτώσω ούτε τα καν το Word, να μην μπαίνω στο δίχτυ παρά μόνο για updates στο antivirus, για αναγκαστικά registration κάποιων plugin, άντε και για καμιά πληροφορία που επείγει. Να κλείνω το PC μετά από κάνα 5-6ωρο εργασίας για να μην παραδουλεύει και παραζεσταίνεται. Επίσης να κάνω και κάνα reboot που και που να ξεφορτώνει η μνήμη. Να το έχω καθαρό όσο γίνεται από σκόνες κτλ, τουτέστιν να το καλύβω το PC και τα ηχεία με προστατευτικά άμα δεν δουλεύω, και να του τραβώ και κάνα σκούπισμα και κάνα ένα ξεσκονίδι προτού τ” ανοίξω το μηχάνημα.
– Να τηρώ ένα αρχείο κειμένου με όλα τα ζητήματα του στούντιο: προβλήματα που προκύπτουν, αγορές που επείγουν, ζητήματα που “χουν λυθεί, απορίες κτλ.
– Να κρατάω όσο πιο απλό γίνεται το PC μου στα ζητήματα ιεραρχίας των φακέλων και αρχείων. Επίσης ν” αποφασίσω ποια plugin και ποια samples τελικά χρειάζομαι, ποια ίσως να χρειαστώ, και ποια να τα στείλω στο διάολο να μη μου πιάνουν χώρο άδικα (εφόσον η διαγραφή τους δεν πρόκειται προκαλέσει αστάθειες σε κάποιο πρόγραμμα).
– Να τεστάρω σε διάφορα ηχοσυστήματα το κάθε mixdown μου πριν ολοκληρωθεί· όμως ακόμα σημαντικότερο: να τσεκάρω τις πρώιμες ηχογραφήσεις μου σε όσα περισσότερα διαφορετικά ηχεία γίνεται, για να δω πως συγκριτικά και πραγματικά βαράνε τα ηχεία μου και τ” ακουστικά και το μικρόφωνο μου, για να ξέρω δηλαδή ο ίδιος πώς πρέπει ν” ακούω, και πού υστερεί ή υπερτερεί ο εξοπλισμός μου· πριν χρειαστεί να βάλω χέρι στο EQ και τις κομπρέσες.
– Να ξεκουράζω τα αυτιά μου κάθε λίγες ώρες για να μην πράττω μαλακίες που θα μετανιώσω την επόμενη: του ήχου τα καμώματα τα βλέπει η μέρα και γελά.
– ΝΑ ΜΑΘΑΙΝΩ· συνεχώς να μαθαίνω και να διαβάζω και να ρωτάω καινούργια πράματα, ή παλιά που θέλουν επέκταση: μονάχα έτσι μπορώ να παράξω σωστά κι όχι να κάνω της ψωλής μου το χαβά επειδή διαθέτω κάποιον ψευτοnormalizer που μου είπε ο κολλητός μου ότι γαμάει.

Ετούτη η ανάρτηση έχει διάφορους λόγους που γράφτηκε:

α) Είχα καιρό να γράψω κάτι, και θα μου στεναχωρηθούν οι τρεις που μπαίνουν στη σελίδα κάθε δεκαετία.
β) Νιώθω υπερηφάνεια, κωλοφαρδία και ικανοποίηση που θέλω να μοιραστώ.
γ) Για να ανακοινώσω ότι σύντομα θ” ανεβάσω εδώ κανονικότατες παραγωγές κι όχι τα demo που υπάρχουνε ως τώρα.
δ) Διότι θέλω να πω μερικά πράγματα στους κάγκουρες καλαμπόρτζηδες που πήρανε μια κάρτα ήχου κι ένα ζευγάρι ηχεία και νομίζουν ότι γίναν Τσαγκαρίδηδες· και που κάποιοι απ” αυτούς βγάλανε μια ψευτοσχολή και νομίζουν ότι χαμπάριασαν οτιδήποτε σε σχέση με ήχο, πλην του κουδουνιού διαλείμματος.
ε) Για να πω στον καθένα από σας τους καλαμπόρτζηδες σαν κι εμένα που δεν έχει ακόμα αποφασίσει να χώσει τα φράγκα του σ” ένα αξιοπρεπές στούντιο, να πας να πάρεις αξιοπρεπή μηχανήματα και προγράμματα μια-και-καλή, και να ξεκινήσεις να γράφεις κατευθείαν για δίσκο και όχι για demo. Δεν έχει ΚΑΝΕΝΑ νόημα να γράφεις πλέον για demo: η τεχνολογία πλέον έχει φτηνύνει τόσο και βελτιωθεί, για να μπορείς να καταφέρεις ΚΑΝΟΝΙΚΟΤΑΤΕΣ παραγωγές, αρκεί ν” ακολουθήσεις τους παραπάνω κανόνες, συν και τους παρακάτω:

ΠΩΣ ΝΑ ΓΡΑΨΕΙΣ ΜΕ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΔΙΣΚΟΥ

1) Μαθαίνεις να παίζεις σωστότερα ετούτες τις λίγες νότες που ξέρεις, και όχι γρηγορότερα εκείνες τις πολλές  που νομίζεις πως έμαθες.
2) Μαθαίνεις να παίζεις και να τραγουδάς με feeling και τεχνική· άπαξ και κατέχεις το ένα σού “ρχεται εύκολα το άλλο.
3) Διαβάζεις πολλά για τη μουσική και για τη μουσική τεχνολογία δίχως να πολυψαρώνεις στα ακριβά ηχοσυστήματα και πατέντες: σημασία έχει η μουσική και ο στίχος και όχι ο ήχος. Γκέγκε;
4) Ψάχνεις, ρωτάς, διαβάζεις, συγκρίνεις κι αποφασίζεις τί θ” αγοράσεις· ακόμα και μεταχειρισμένα· στ” αρχίδια σου.
5) Έχεις καθαρό το χώρο που δουλεύεις· αυτό βοηθάει τόσο την παραγωγή όσο και την ψυχολογία (που είναι το άλλο 80% της παραγωγής)· προφύλασσε τα πράγματά σου από φθορές και σκόνες κι υγρασίες.
6) Προσέχεις τι και πως εγκαθιστάς κάτι, αφού πρώτα έχεις τσεκάρει συμβατότητες και περιορισμούς κτλ.
7) Κρατάς ταχτοποιημένα τ” αρχεία και τους φακέλους σου· σημαντικό.
8) Κάνεις λίγα και καλά πράματα και όχι παραφορτωμένα και υπερβολικά εάν δε γνωρίζεις.
9) Τσεκάρεις τις παραγωγές σου σε άλλα ηχοσυστήματα: από το ταπεινότερο ως το εγωιστικότερο· ρωτάς φίλους σου και γνωστούς για την ποιότητα και τ” αποτέλεσμα: τους ακούς, κρατάς ό,τι θες, και πειράζεις τις παραγωγές σου αναλόγως.
10) Κράτας σημειώσεις για το κάθετί στο στούντιο για να μην τρέχεις αργότερα.
11) Μάθε να παίζεις και να τραγουδάς ωραία και σωστά. Το 80% μιας παραγωγής είναι η απόδοση. Τί; στο ξανάπα; το ξέρω, θα στο ξαναπώ: Μάθε να παίζεις και να τραγουδάς ωραία και σωστά. Το 80 % της παραγωγής είναι η απόδοση.
12) Άμα τα κάνεις αυτά τα παραπάνω και δεν σου κάτσει αυτό που θες, τότε να πας σε ΩΡΛ, να διαβάσεις πολύ περισσότερο, και να τα ξανακάνεις απ” την αρχή πιο σωστά, ή, στη χειρότερη, να εμπιστευτείς έναν επαγγελματία να σου μιξάρει και να μαστεράρει· μη φτάσεις μέχρι εκεί.

Καλές κλικιές, πενιές, μικροφωνιές.

Πες το

To email σου δεν φανερώνεται. Όπου * γράφεις υποχρεωτικά.

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>