Πληροφορίες για αρχάριους επαγγελματίες μουσικούς

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ο σκοπός του άρθρου αυτού είναι καθαρά εισαγωγικός στο να προετοιμάσει ή αποτρέψει όσους επιθυμούν ν” ασχοληθούν επαγγελματικά με τη μουσική αλλά δεν γνωρίζουν. Σκοπός του δεν είν” η κατ’ ιδίαν επίθεση σε συγκεκριμένα άτομα· παρόλαυτά, όσα ανώνυμα παραδείγματα αναφέροντ” εδώ είναι πέρα για πέρα προσωπικές ή διασταυρωμένες κοντινές εμπειρίες. Θα παρακαλούσα ομοίως όλους όσους σχολιάσουν να το κάνουν ανώνυμα, δίχως υπαινιγμούς και παραπομπές σε φυσικά πρόσωπα. Να σημειωθεί, τέλος, ότι το άρθρο ασχολείται κυρίως με τη λαϊκή, παραδοσιακή και έντεχνη/rock μουσική μικρών σχημάτων και όχι τόσο με μεγάλες ορχήστρες και άλλα μουσικά είδη.

Η ευρύτερη γνώμη μου είναι πως πρόκειται για μια δουλειά με 50% καλά και άλλα τόσα άσχημα, τα οποία είναι καλό να τα γνωρίζετε. Εξού και ο αρχικός λόγος συγγραφής του άρθρου. Έχω γνωρίσει σ” αυτή τη δουλειά υπέροχους ανθρώπους, συναδέλφους και παρακείμενους, έχω παίξει σε θαυμάσια μέρη, έχω εξοικονομήσει ένα (συνολικά) σημαντικό κέρδος, όμως έχω γνωρίσει και μεγάλα καθάρματα, έχω παίξει σε άθλια μέρη, και έχω χάσει αρκετά λεφτά, κι ακόμα περισσότερα ένσημα. Η αγορά εργασίας όσο πάει και στενεύει, «αλεξιπτωτιστές» μουσικοί, επιχειρηματίες και παράγοντες υποβιβάζουν την τέχνη και την εργασία της μουσικής, και πλέον δεν φτάνει το (όποιο) ταλέντο ή ενδιαφέρον, αλλά και οι κοινωνικές δεξιότητες, η τύχη και σίγουρα αρκετή προσπάθεια.

Ετούτα εισαγωγικά και αναφορικά με τους σκοπούς του άρθρου. Και επειδή, όπως αναφέρω στην αρχική σελίδα, σιχαίνομαι τον πληθυντικό, το άρθρο εφεξής θα σου μιλάει σε πρώτο πρόσωπο. Καλή σου ανάγνωση και, πάν” απ” όλα προσοχή.

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

Εμφανισιακές:

Ντύσιμο, κούρεμα και ξούρισμα αναλόγως του χώρου εργασίας· κοινωνικότητα, ύφος χαμογελαστό ή σοβαροφανές.

Προσωπικές:

Ήθος (εκτός και αν δε σ” ενδιαφέρει…)· καλή ψυχολογία· μελέτη του ρεπερτορίου και της ενδεχόμενης σκηνογραφίας· επαρκής εξοπλισμός· αποχή από καταχρήσεις.

Επαγγελματικές:

Συνέπεια σε πρόβες, εμφανίσεις κτλ· επικοινωνιακές δεξιότητες, εχεμύθεια, διακριτικότητα, υπευθυνότητα, ακρίβεια· προσοχή στο μαέστρο και στο πρόγραμμα· αυτοέλεγχος, υπομονή, επιμονή.

ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑ

Κανονικά κάθε μαγαζί πρέπει να διαθέτει άδεια μουσικής για τουλάχιστον δύο άτομα (οπότε να κόβει και εισιτήρια), κάτι το οποίο εγώ τουλάχιστον σπανίως είδα να συμβαίνει, και ειδικά σε μικρούς και μικρομεσαίους χώρους. Έτσι, πολλές είναι οι περιπτώσεις τσουχτερών προστίμων, ακόμα και στους ίδιους τους μουσικούς (διότι κάποιοι δήλωσαν ψευδή στοιχεία κατά την έφοδο των αρχών). Προσοχή λοιπόν: ετούτα τα ρωτάνε και σιγουρεύονται. Μια καλή λύση είναι η εγγραφή στον Πανελλήνιο Μουσικό Σύλλογο (με μικρό κόστος εγγραφής) για την εξασφάλιση κάααααποιων δικαιωμάτων σου. Απλώς θα σου πρήξουνε τ” αρχίδια με τα e-mail τους μέχρι να πεθάνεις, ακόμη κι αν διαγραφείς ή δεν ανανεώσεις την εγγραφή σου.

ΑΣΦΑΛΙΣΗ

Ζήτημα πονεμένο· συνήθως ένσημα ανθυγιεινά ή ημιαπασχόλησης, κι αυτά άααααμα παρέχονται. Συνήθως «χρειάζεται» να μειωθεί το μεροκάματο για να σε ασφαλίσουν. Συνήθως δεν ασφαλίζουν ή απλώς υποασφαλίζουν και ημιασφαλίζουν οι μικρότερες επιχειρήσεις, ενώ σχεδόν πάντοτε ασφαλίζουν οι πολύ μεγαλύτερες όπως και τα ξενοδοχεία. Να κυνηγάς όσο μπορείς την ασφάλιση, ακόμη κι εις βάρος ενός ικανοποιητικού μεροκαμάτου. Και όχι όχι για να βγεις στη σύνταξη κάαααααποτε (αυτήν ξέχασέ τη). Δυστυχώς ελάχιστοι μουσικοί μπορούν να αυτοασφαλίζονται και γενικώς να επιβιώνουν μονάχα από τη μουσική, που σημαίνει πως οι περισσότεροι καλό θα είναι να μαζεύουμε όπως και όσό μπορούμε ένσημα για λόγους ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης (τώωωωωρα σώθηκες…), σχετικά επιδόματα κτλ.

ΥΓΙΕΙΝΗ

Αναλόγως χώρου, νομιμοφροσύνης και συνείδησης επιχειρηματία και προσωπικού. Υπάρχουν μέρη παντού πεντακάθαρα (σέρβις, φαγητό, τουαλέτες, πατάρι κτλ), με εξαερισμό, αποτελεσματικό ήχο, ανθρωπινές εντάσεις κτλ, όπως και μέρη που σιχαίνεσαι να κοιτάξεις ακόμα και το κατώφλι. Συνήθως τα ξενοδοχεία είν” αξιοπρεπέστερα, όπως και συγκεκριμένες μουσικές σκηνές. Λάβε (καπνίζεις – δεν καπνίζεις) ως σχεδόν βέβαιο τον καπνό.

ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ, ΚΑΤΑΧΡΗΣΕΙΣ

Όπως είπαμε, θεώρα σχεδόν βέβαιο τον καπνό (ακόμη και σε πολύ μικρά πάλκα), το αλκοόλ (που ρέει άφθονο), το σκοτάδι, τα σπασίματα πιάτων, τους φελλούς και τις σαμπάνιες απάνω σου και στ” όργανό σου (αναλόγως πάντα της μουσικής ταυτότητας και του μεγέθους του μαγαζιού), τα χιλιάδες λουλούδια που τσαλαπατιούνται δίχως να φταίνε, τη φασαρία εντός κι εκτός της σκηνής, τις φωνές των συναδέλφων και του μαέστρου, τα φώτα στη μάπα, τις (αναλόγως χώρου και είδους μουσικής ξανά) κάποτε ανυπόφορες εντάσεις και τον σχεδόν πάντοτε ανώριμο ήχο.

ΚΙΝΔΥΝΟΙ

– Πρώτον και κύριον το αλκόλ· ρέει τσάμπα και άφθονο πλην ελαχίστων καρμίρικων εξαιρέσεων. Ειδικά για τους πρωτόβγαλτους στο κουρμπέτι και τους μικρότερους σε ηλικία, το τζάμπα ξύδι είναι πρώτης τάξεως άλλοθι για να αυτοαποκαλείσαι «πότης» (που είναι βέβαια κανονικότατος αλκοολισμός), για την κοινωνικοποίηση (προβατοποίηση) και την επιβίωσή σου στη νύχτα («άμα δεν πιω δεν τραγουδώ» κτλ). Εσύ ο μουσικός/τραγουδιστής δεν πληρώνεις ποτέ το ποτό σου και παραγγέλεις σχεδόν όσο γουστάρεις, οι δε πελάτες σε κερνάνε που και που κι αυτοί, σχολάμε κι έχουμε λεφτά να τα πιούμε: και είσαι έτοιμος να διαλύσεις τη σχέση σου, το συκώτι σου, το κεφάλι σου και τη ζωή σου. Παραδείγματα είναι πολλά και ανεξάντλητα· πάμπολλα επίσης τα περιστατικά μουσικών που σκοτώθηκαν ή σκότωσαν, τραυμάτισαν ή τραυματίστηκαν οδηγώντας πιωμένοι. Τέλος, ας κρατήσουμε όλοι ενός λεπτού σιγή για όλους τους φοιτητές που χάσανε τη σχολή τους μπεκροπαίζοντας αντί να κοιτάν τα μαθήματά τους (καλή ώρα…). Η λύση για σένα το νιούδι: μακριά από ουίσκι, βότκα, μαρτίνι, τζιν, σφηνάκια κτλ. Αν θες να πιεις οτιδήποτε, πίνε κάτι καθαρό ή ελαφρύ: μπύρα, κρασάκι και ρακάκι. Και όχι την ίδια βραδιά…

Τα ναρκωτικά· μαλακά συνήθως, αν και χοντρά κάποιες φορές. Κυκλοφορούνε άφθονα στη νύχτα, και επειδή «η νύχτα ενώνει» τους ανθρώπους», πολλοί πέσαν στο μπάφο ή στην κόκα για να φταίει αυτή η κωλοδουλειά. Η λύση για σένα το νιούδι; Δεν κάνεις παρέα με κανένα απ” τους πρεζάκηδες του μαγαζιού, όμως κι αν κάτσει αναγκαστική φάση-παρέα που δεν μπορείς να φύγεις, προφασίσου αντιβίωση, ή παίξ” το σπαστικός και ξενέρωτος να σε αφήσουν ήσυχο.

– Τα γκομενιλίκια· πολλοί κι αμέτρητοι έχουνε κλείσει πλέον το σπίτι τους απλώς και μόνο που η γυναίκα τους δεν ανέχτηκε τη νυχτοδουλειά τ” αντρός της· και είχε δίκιο. Πολλοί κι αμέτρητοι έχουνε φάει το κεφάλι τους για μια τραγουδίστρια, μια σερβιτόρα ή μια μπαργούμαν, και πάμπολλοί έχουν κλείσει ξένα σπίτια βάζοντας το τσουτσούνι τους σε κορμί με τίτλους ιδιοκτησίας (αν και όχι ευγενείας). Ο μουσικός -και ειδικά ο τραγουδιστής- πάντοτε απολάμβανε υψηλή θέση στο καρνέ των γυναικών (και των αντρών μη σου πω..) λόγω της «καλλιτεχνικής» του «υπόστασης». Η λύση για σένα το νιούδι; Αν είσ” ελεύθερο πουλί, πήδα ψηλά κι αγνάντευε, και πάντοτε με προφυλάξεις. Αν είσαι κορόιδο στο κλουβί: μακριά από αλκοόλ, ναρκωτικά, τραγουδίστριες, γκαρσόνες και μπαργούμεν, όπως και μετανυκτερινές επισκέψεις σε σπίτια φίλων και συναδέλφων ή άφτερ βόλτες σε μπαράκια.

– Οι φασαρίες· ουκ ολίγες, και ιδιαίτερα σε μεγάλα μαγαζιά, και ουκ ολίγοι οι μουσικοί/τραγουδιστές που τους έχουνε πάρει τα σκάγια. Ειδικά σε μαγαζιά με «προστασία» ή σε κρητικά γλέντια. Η λύση για σένα το νιούδι; Όπου βλέπεις ξύλο φεύγε, όπου βλέπεις μάσα κάτσε.

– Οι απειλές· αρκετά τα περιστατικά όπου απλήρωτος ή κακοπληρωμένος ή ξενερωμένος ή πλεονέκτης μουσικός/τραγουδιστής ήθελε ν” αλλάξει μαγαζί και δεν τον άφησαν· και μάντεψε πώς. Δεν χρειάζεται να σου πω τι κάνεις σε τέτοια περίπτωση· η πρόληψη είναι πάντοτε πρότερη της θεραπείας, αν όμως οπωσδήποτε χρειάζεσαι θεραπεία, τότε ή παρακάλα ή βάλε τα μεγάλα μέσα.

– Η ηχορύπανση· ειδικά στα μικρομεσαία μαγαζιά που συνήθως δεν υπάρχει ηχολήπτης όμως οι εντάσεις παραμένουν ψηλές. Κάτι ο φτηνός εξοπλισμός, κάτι η ασχετοσύνη της ορχήστρας που η ίδια αναγκάζεται (ή θέλει) και ρυθμίζει τον ήχο της, κάτι ο ανταγωνισμός στις εντάσεις (και ειδικά από τους αρμονίστες…), κάτι η ηχητική ενός χώρου δίχως μελέτη, κάτι η ελάχιστη απόσταση των μουσικών/τραγουδιστών από τα ηχεία, και να σου η ζημιά στα τύμπανα (και όχι βέβαια εκείνα του ντράμερ). Οι μουσικοί που παίζουν επί χρόνια θα πάθουν κατάθλιψη έτσι και τολμήσουν να παν γι” ακοογράφημα· ειδικά στο ένα τους αυτί παίζει να βρουνε διπλάσια ζημιά απ” ότι στ” άλλο, και στα δυο μαζί σημαντικά μειωμένες ικανότητες. Η λύση για σένα το νιούδι; ωτασπίδες όσο μπορείς· καλές ωτασπίδες.

– Τεμπελιά. Ο μουσικός (και ειδικά ο τραγουδιστής ως ο πιο καλοπληρωμένος και γκομενάκιας) είναι τεμπέλης, και ειδικά στις καλές δεκαετίες ως και τα τέλη του ’90. Πλείστοι μουσικοί (ειδικά μαέστροι, τραγουδιστές, μπουζουξήδες, αρμονίστες, λυράρηδες, λαουτιέρηδες, βιολιστές και κλαριτζήδες) πήρανε σπίτια, οικόπεδα κι αμάξια και την περνάγανε μ” ουίσκια, ελληνίδες, σλάβες και έγχρωμες. Αυτά τελειώσαν τώρα και δεκαετία. Παρ” όλ” αυτά, ο μουσικοτραγουδιστής ακόμα κι αν δεν έχει δουλειά προτιμάει ν” αράζει σπίτι του και να πίνει μπάφους και να παίζει Pro παρά να «καταδεχτεί» να δουλέψει αλλού εκτός μουσικής. Νομίζει πως κάνει τέχνη, πως η δουλειά του είναι βαριά κι επικίνδυνη, και ότι πρέπει να κάνει αποκλειστικά αυτό, διότι είναι «πολύ παιχτούρα» ή «φωνάρα» (ή έτσι τουλάχιστον του λεν οι κολλητοί του και οι γκόμενες). Εκτός κι αν έχει φαμίλια να θρέψει, οπότε και δεν κοιμάται καθόλου για να τρέχει από νυχτοκάματο σε μεροκάματο και τούμπαλιν. Η λύση για σένα το νιούδι; Βγάλε ό,τι λεφτά είναι να βγάλεις απ” τη μουσική και σταμάτα τη δουλειά αυτή το συντομότερο δυνατόν.

– Ο εγωισμός κι η ρουφιανιά· κάθε επαγγελματίας μουσικοτραγουδιστής «που σέβεται τον εαυτό του» ακόμη κι αν δε μελετάει καθόλου, θεωρεί τον εαυτό του καλύτερο όλων των ομοτέχνων του, κάτι που βέβαια ποτε δεν θα παραδεχτεί μπροστά τους, και πάντοτε και διαρκώς πισώπλατα. Ακόμη κι εντός της ίδιας ορχήστρας μπορεί να κάθονται στο ίδιο τραπέζι διαφορετικά πηγαδάκια «συναδέλφων» και ν” αλληλορουφιανεύονται χαμηλοφώνως, κι ας είναι κοινό μυστικό μεταξύ τους. Οι συζητήσεις τους, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνουν κάτι μαχαιριές τύπου «ο μπασίστας μου είπε πως είσαι μαλάκας, μαέστρο… βάζει λόγια για σένα…», ή » ο κιθαρίστας εδώ είν” άχρηστος, έχω δικό μου -και πολύ καλό παιδί- που τά “χει ανάγκη τα λεφτά, και άμα θες σε φέρνω σ” επαφή…» ή «ο αρμονίστας πηδάει τη γυναίκα του βιολιτζή» “η «η τραγουδίστρια πάει με το ντράμερ ρε μαλάκα, το “ξερες;!». Τα ίδια ακριβώς ισχύουνε κι εκτός ορχήστρας, μεταξύ «συναδέλφων» και «ομοτεχνών». Αν μελετάγαν όλοι αυτοί τόση ώρα όση ρουφιανεύουνε, ετούτη τη στιγμή θα εξάγαμε Διευθυντές Λυρικής και Μουσικολόγους, αντί για τουρκόγυφτους κοκκάκηδες. Η ρουφιανιά παίζει επίσης πολύ στα γκαρσόνια του μαγαζιού (του μεγάλου τουλάχιστον) και ειδικά στ” αρχιγκαρσόνια και τους ευνοούμενούς τους. Η λύση για σένα το νιούδι: ταπεινοφροσύνη, μεγάλ” αυτιά και μικρό στόμα, κάνε τη δουλειά σου και φεύγε δίχως να πολυκάνεις παρέα με δαύτους.

 

ΩΡΑΡΙΟ (ΠΛΗΝ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΟΥ SOUNDCHECK)

- Για ουζερί, μικρές επιχειρήσεις, φεστιβάλ, εκδηλώσεις: γύρω στις 21:00 (που θα πας στο μαγαζί) έως συνήθως (και maximum) στις 03:00 (που θα φύγεις).

- Σε εστιατόρια, μεγάλες επιχειρήσεις κλπ: γύρω στις 21:00 ή στις 12:00 (πρώτο ή δεύτερο πρόγραμμα) μέχρι και κάποιες φορές τις 07:00 τα ξημερώματα (ή και παραπάνω…).

- Στα ξενοδοχεία (και αναλόγως της συμφωνίας): γύρω στις 20:00 (που θα πας στο χώρο) έως τις 12:00 (που θα φύγεις).

Σημείωση: Όλα τα παραπάνω ωράρια είναι ενδεικτικά και μέσες-άκρες.

ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ

Τραγουδιστές:

Ενσύρματο ή ασύρματο δυναμικό μικρόφωνο, μπαταρίες (για το ασύρματο), δύο μεγάλα καλώδια XLR (και δυο εφεδρικά TRS), αμφίδρομους μετατροπείς XLR σε TRS (για κονσόλα δίχως XLR), πολύμπριζο (για το ασύρματο ή/και το) φωτιζόμενο αναλόγιο με αντιανεμικό κλιπ, βάση μικροφώνου, ντοσιέ ρεπερτορίου, εφεδρική ένδυση (προαιρετικα), βαλιτσάκι/θήκη μικροφώνου.

Μουσικοί εγχόρδων (κιθάρες, μπάσο, μπουζούκι κτλ):

Εφεδρικό όργανο (προαιρετικά), ενισχυτής οργάνου (εάν χρειάζεται), πετάλια/πεταλιέρα, θήκη οργάνου (ιδανικά: βαλίτσα ή flight case), βάση στήριξης οργάνου (stand), χορδές, πένες, μπαταρίες (για active μαγνήτες και πετάλια), δύο μεγάλα καλώδια TS (και δύο εφεδρικά XLR αναλόγως πάλι κονσόλας), επιθυμητός (μα όχι απαραίτητος) ο ασύρματος δέκτης οργάνου, αμφίδρομοι μετατροπείς TS σε XLR (αναλόγως κονσολας), τουλάχιστον δυάρι πολύμπριζο (για ασύρματο πομποδέκτη, πεταλιέρα, πεταλάκια και λάμπα αναλογίου), κουρδιστήρι, πανάκι καθαρισμού, φωτιζόμενο αναλόγιο με αντιανεμικό κλιπ, κλειδιά τύπου άλλεν (για όργανα με tremolo ή/και σύστημα μικροκούρδισματος κτλ), ντοσιέ ρεπερτορίου, εφεδρική ένδυση (προαιρετικά).

Μουσικοί πληκτροφόρων (αρμόνια, synth κτλ):

Εφεδρικό όργανο (προαιρετικά), πετάλια οργάνου, θήκη οργάνου (ιδανικά: flight case), βάση στήριξης, τουλάχιστον δυάρι πολύμπριζο (για τροφοδοτικό και λάμπα αναλογίου), δύο μεγάλα TRS καλώδια (και δύο εφεδρικά ακόμα, συν δύο XLR), αμφίδρομους μετατροπείς TRS σε XLR, τροφοδοτικό (επιθυμητό και ένα εφεδρικό), πανάκι καθαρισμού, φωτιζόμενο αναλόγιο με αντιανεμικό κλιπ, ντοσιέ ρεπερτορίου, εφεδρική ένδυση (προαιρετικά).

Μουσικοί κρουστών (τύμπανα, τουμπερλέκι, percussion κτλ):

Εφεδρικό/-ά όργανο/-α, βάσεις στήριξης, κλειδιά κουρδίσματος και τύπου άλλεν, μεμβράνες, μπαγκέτες, κύρια και εφεδρική τροφοδοσία (για ηλεκτρονικά τύμπανα), δύο μεγάλα 1/4 TS καλώδιας (συν δύο ακόμα εφεδρικά, συν δύο XLR), αμφίδρομους μετατροπείς TS σε XLR, τουλάχιστον δυάρι πολύμπριζο (για τροφοδοτικό ηλεκτρονικών τυμπάνων και λάμπα αναλογίου), πανάκι καθαρισμού, φωτιζόμενο αναλόγιο με αντιανεμικό κλιπ, ντοσιέ ρεπερτορίου, εφεδρική ένδυση (προαιρετικά)

ΗΧΟΣ

Πονεμένο ζήτημα. Ένας μικρός μπελάς που πρέπει ν” αντιμετωπιστεί απαραίτητα για το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Ο ακροατής δεν είναι υποχρεωμένος να κουφαθεί ή να ενοχλείται από εντάσεις, αναδράσεις, ενοχλητικές συχνότητες κτλ.

Σε μικρά μαγαζιά, ξενοδοχεία και έκτακτες εμφανίσεις:

Συνήθως εκεί δεν υπάρχει ηχολήπτης· ενδεχομένως και εξοπλισμός… Οπότε είτε αγοράζει/νοικιάζει ο ιδιοκτήτης/διοργανωτής, είτε τον παρέχει δωρεάν ή πληρωμένα το συγκρότημα. Στην ελάχιστη περίπτωση της ολιγομελούς κομπανίας χρειάζεται 4-κάναλη αυτοενισχυόμενη κονσόλα μέσης ισχύος για δύο όργανα και μια/δυο φωνές, και δύο αυτοενισχυόμενα (ιδανικά) ηχεία αντιστοίχου ή μεγαλύτερης ισχύος. Και, φυσικά, μικρόφωνα, καλώδια, στέκες, βάσεις και τα συναφή. Στην απαιτητικότερη περίπτωση θα χρειαστεί μια 16-κάναλη αυτοενισχυόμενη κονσόλα με τουλάχιστον δύο stereo κανάλια (για τ” αρμόνιο), ελεύθερα mono κανάλια για τύμπανα, μπάσο, κιθάρα, μπουζούκι(α), φωνές, κτλ. Τη ρύθμιση της κονσόλας εφόσον γίνει από την ορχήστρα, ας την αναλάβει ο εμπειρότερος στον ήχο, ξεκινώντας με γενικές ρυθμίσεις για τον χώρο (εντάσεις, συχνότητες, εφέ κτλ) και έπειτα για το κάθε κανάλι ξεχωριστά, ξεκινώντας από τα βασικότερα όργανα και καταλήγοντας στις φωνές, και δίχως υπερβολές στα εφέ (reverb, chorus), τα EQ (μπάσα, μεσαία, πρίμα) και τις εντάσεις, και με φειδω στις ευαισθησίες (gain), και πάντα με όλα τα κανάλια pan-αρισμένα στο κέντρο. Προσοχή επίσης στο βάλε-βγάλε των καλωδίων και στο άνοιξε-κλείσε της κονσόλας μην καεί ή φθαρεί τίποτα· γενικώς προσοχή στα ρεύματα. Υπάρχουνε τραγουδιστές που πάθαν ηλεκτροπληξία από έντονα gain, λάθος φάσεις ή στατικό ηλεκτρισμό. Τέλος, η μπάντα οφείλει να ταχτοποιήσει και κρύψει κατά το δυνατόν τα καλώδια και τα σχετικά πριν από την εμφάνιση.

Σε μεγάλες επιχειρήσεις, φεστιβάλ, εκδηλώσεις:

Συνήθως εκεί υπάρχει πεπειραμένος(…) ηχολήπτης/-ες και έτοιμο PA, το οποίο μπορεί να συνίσταται από μια απλή κονσόλα και ένα ζεύγος ηχείων ως κι ένα Line-array εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ.

Ο ΗΧΟΛΗΠΤΗΣ ΕΙΝΑΙ ΦΙΛΟΣ ΜΑΣ και όχι εχθρός μας ή άσχετος. Συνήθως ξέρει χίλια παραπάνω καντάρια ήχου ακόμη κι απ” τον αρχιμουσικό. Άσ” τον να κάνει τη δουλειά του, δείξε του υπομονή και κατανόηση, και βρείτε μια μέσα λύση εάν όχι την επιθυμητή. Άμα τον εκνευρίσεις τότε είναι πολύ πιθανόν από κάτω τελικά να μη σ” ακούσει εκείνο το βράδυ, ή να σε ακούσει σκατά ή χαμηλά, ενώ από τα μόνιτορ εσύ ν” ακούς την πάρτη σου μια χαρά. Στα μεγάλα μαγαζιά συνήθως ο ηχολήπτης συνεννοείται ασύρματα με το μαέστρο, οπότε για οποιοδήποτε πρόβλημα/ζήτημα μίλα πρώτα στο μαέστρο και δίχως υπερβολές.

Το ιδανικό για τον μουσικό και τον ηχολήπτη είναι πάντα ο μουσικός να γνωρίζει έστω και κάποια βασικά που αφορούν γενικά στον ήχο και δη στο όργανό του. Τα πάντα ξεκινάν από τα χέρια και τα χείλη. Αν ο μπασίστας δεν αντιληφθεί πως είν” ξεκούρδιστος δεν τον σώνει τίποτα· αν ο τραγουδιστής δεν ξέρει να χειρίζεται το μικρόφωνο, ομοίως· Εάν ο κιθαρίστας έχει φορτώσει εφέ τον ήχο του και με υπερβολικές ρυθμίσεις, τότε θ” ακούγεται χάβρα όπου και να παίξει· εάν ο ντράμερ δεν ελέγχει τις δυναμικές του, τότε αναγκαστικά θα φάει κομπρέσορα-τούβλο (και να εύχεται να υπάρχει κομπρέσορας…)· εάν ο μπουζουξής έχει κοζάρει πέντε αιώνες βάθος στον Solitaire, τότε δε θα του φταίει ο «κονσολιέρης» άμα του κόψει το πολύ-πολύ (εκτός κι αν παίζει με το Μπουγά…)· εάν η τραγουδίστρια περιφέρεται σε σημεία όπου είν” αδύνατο να εξουδετερώσεις τα σφυρίγματα (πχ δίπλα στα ηχεία) είναι τότε δικό της λάθος. Άμα, γενικώς, το μαγαζί βγάζει σκατόηχο, δεν είν” απαραίτητο να φταίει ο ηχολήπτης αλλά οι ατομικές ρυθμίσεις και το συγκεκριμένο παίξιμο κάθε μουσικού (σ” εκτέλεση κι ενορχήστρωση).

Υπάρχουν βέβαια χιλιάδες περιπτώσεις όπου ο ηχολήπτης είναι για κράξιμο και γιούχα, όμως πριν αυτό γίνει να αναλογιστεί ο κάθε μουσικός την προσωπική του ευθύνη στο κανάλι του, για την πηγή την οποία καλείται να διαχειριστεί ο πρώτος.

Καλό θα είναι λοιπόν, ο κάθε μουσικός/τραγουδιστής που θέλει να είν” αποτελεσματικότερος και αποδοτικότερος στη δουλειά του και την τέχνη του, να συζητάει, μελετάει και ψάχνεται επάνω σε θέματα ήχου, και ειδικότερα του οργάνου του. Και πάν” απ” όλα: ΕΥΓΕΝΕΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΗΧΟΛΗΠΤΗ.

Καλό θα είναι επίσης, ειδικά τα μικρά σχήματα, έαν έχουνε συμφωνήσει να συνεργαστούν επ” αορίστου (χμ…), να αγοράζουν με ρεφενέ το δικό τους εξοπλισμό, και τον οποίο οφείλουν να μάθουν κατά το δυνατόν αποτελεσματικότερα· ετούτο τους δίνει την ευκαιρία καί περισσότερης δουλειάς (πολλές επιχειρήσεις δεν παρέχουν ούτε και πληρώνουν εξοπλισμό) όσο και καλύτερης γνώσης του ήχου και έλεγχός του στην κάθε δεδομένη περίπτωση.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΠΟΛΑΒΕΣ

Και μιας και τα είπαμε όλ” αυτά τα βαρετά και αυτονόητα, να πάμε τώρα και στο κοκό, σ” αυτό που αναρωτιέστε σχεδόν όλοι όσοι μπήκατ” εδώ (ή  τουλάχιστον τα σκυλιά). Οι οικονομικές απολαβές λοιπόν διαφέρουν ανάλογα το είδος μουσικής, το μουσικό όργανο ή/και φωνή (το αν ο μουσικός επίσης τραγουδάει ή όχι), το είδος της συνεργασίας με την επιχείρηση (έκτακτη ή μόνιμη), τους υπόλοιπους μουσικούς του σχήματος (έκτακτη ή μόνιμη σύμπραξη και ο αριθμός των μελών της), την προϋπηρεσία του κάθενός όπως και το χρόνο εργασίας του σε ένα συγκεκριμένο μαγαζί πριν από σένα, τη φήμη και την προϋπηρεσία του τάδε μουσικού/τραγουδιστή, το είδος, τη χωρητικότητα και τις τιμές του καταστήματος, την ποσότητα και την ηλικία της πελατείας, και διάφορα άλλα πράγματα.

Αφαιρετικό παράδειγμα:

Ένας πεπειραμένος τραγουδιστής πίστας σε ακριβό οικογενειακό κέντρο μεγάλης χωρητικότητας με λαϊκή/παραδοσιακή μουσική, συνήθως θα πάρει παραπάνω από τον αντίστοιχο της έντεχνης μουσικής ή τον πεπειραμένο τραγουδιστή-κιθαρίστα στο ίδιο μαγαζί· και ο κιθαρίστας αυτός θα πάρει σίγουρα παραπάνω από τον πεπειραμένο απλό κιθαρίστα που δεν τραγουδάει, κι εκείνος θα πάρει παραπάνω από τον άπειρο κιθαρίστα που δεν τραγουδάει, και πάει λέγοντας· όλοι όμως σχεδόν πάντα παίρνουν λιγότερα έκαστος από τον καλλιτεχνικό υπεύθυνο (μαέστρο) του μαγαζιού/ορχήστρας, και ο οποίος μπορεί να μην παίζει καν σ” αυτή.

Αντίστοιχα, ένας άπειρος κιθαρίστας που δεν τραγουδάει, σε μικρό και φτηνό φοιτητικό ουζερί ίσως και να παίρνει λιγότερα από τον άπειρο μπουζουξή-τραγουδιστή, και ο τελευταίος να παίρνει λιγότερα από τον αντίστοιχο έμπειρο ενός μεγαλύτερου ή/και ακριβότερου οικογενειακού μαγαζιού· και πάει λέγοντας. Σημείωσε όμως ότι στα φτωχά-πλην-τίμια ντουετάκια στα ουζερί, οι παίχτες παίζει και να είναι συμφοιτητές ή κολλητοί, οπότε και συνήθως μοιράζονται εξίσου το μεροκάματο και βέβαια την τάπα που (αμέτρητες φορές) θα φάνε. Στα μεσαία και μεγαλύτερα μαγαζιά, όπου σχεδόν πάντα χωράνε μόνο οι λυκοφιλίες, το μεροκάματο ενός ντουέτου παίζει να είναι σχετικά άνισο. Γενικώς πάντως παίζουν πολλά. Επίσης να ξέρεις ότι το μεροκάματο είναι κι εκείνο χοντρικό, και ότι εξαρτάται πάντα από το πόσες μέρες δουλεύεις ή όχι σ” εκείνο το μαγαζί. Για λίγότερες μέρες το μήνα το μεροκάματο ανεβαίνει· και τούμπαλιν. Αναλυτικότερα και συγκεκριμένα, αλλά απολύτως ενδεικτικά, οι τιμές (σ” έσκασα ε;…) είναι αυτές :

Σε ουζερί, ταβέρνες και μικρά εστιατόρια:

Σ” ένα φτηνό «φοιτητικό» ουζερί των 30 ατόμων, ένα ντουέτο κιθάρας-μπουζούκι παίρνει συνήθως 30 με 40 ευρώ έκαστος. Σ” ένα ακριβό οικογενειακό εστιατόριο των 200 ατόμων, και με τρία άτομα ορχήστρα (μπουζούκι-αρμόνιο-τραγουδίστρια/ής) μπορεί να πάρει έκαστος ακόμα και 100 ευρώ πάνω-κάτω (όπου πάνω-κάτω πάει συν-πλην 20 ευρώ). Και στα δύο αυτά μέρη συνήθως η πληρωμή γίνεται αυθηνυχτόν. Οποιοδήποτε ενδιάμεσο ποσό μεταξύ 30 και 100 σχετίζεται με τη χωρητικότητα του μαγαζού, το μέγεθος της ορχήστρας, και βέβαια τα παζάρια σου με το boss.

Σε κέντρα διασκεδάσεως (300-1000 άτομα, και πάνω):

Αναλόγως μεγέθους ορχήστρας: ένα 300-ρι κέντρο με 4-μελή ορχήστρα δίνει πάνω-κάτω 100 ευρώ στον κάθε μουσικό/τραγουδιστή· ένα μεγαλύτερης χωρητικότητας δίνει πάνω-κάτω μέχρι και 150. Ο απλός κιθαρίστας όμως σχεδόν πάντα θα παίρνει (ό,που κι αν παίζει) λιγότερα απ” το μπουζουξή, από τον πρώτο τραγουδιστή και, βέβαια, τον μαέστρο· πληρωμή συνήθως εβδομαδιαία ή μηνιαία.

Σε έκτακτη εμφάνιση

όπως κοινωνική εκδήλωση, δεξίωση κλπ, τα πάντα εξαρτώνται από την απόσταση μεταξύ του χώρου της εκδήλωσης και τη φυσική έδρα του σχήματος, από το είδος της εκδήλωσης (αν είναι φιλική, αν είναι πολυάριθμη, αν είναι εορταστική ή τιμητική κ.α.). Με όλα τα παραπάνω, συνήθως το νυχτοκάματο αυξάνεται και πληθύνεται· κάποιες δε φορές διπλασιάζεται και τριπλασιάζεται· Όμως τα πάντα είναι σχετικά και ανάλογα του ποιος κανονίζει το κοκό και γενικά τη δουλειά. Πληρωμή συνήθως αυθημερόν, και με περιπτώσεις προκαταβολής ή μικρής καθυστέρησης.

Σε φεστιβάλ, δήμους, κοινότητες κλπ:

Ισχύουν τ” αμέσως προηγούμενα και, εφόσον μιλάμε για σταθερούς (εδώ γελάμε) οικονομικούς φορείς, το μεροκάματο ίσως και να διπλασιαστεί ή ν” αυξηθεί κατά ένα-δύο τρίτα. Πληρωμή μετά από μήνες γραφειοκρατίας, και εφόσον δεν πτωχεύσει στο εντωμεταξύ η χώρα.

Σε ξενοδοχεία:

Αναλόγως όλων των παραπάνω, και με τα νυχτοκάματα να “ναι συνήθως ελαφρώς μικρότερα απ” όσο σε μεσαία κέντρα. Πληρωμή συνήθως μηνιαία.

Όλα αυτά είν” ενδεικτικά και δεν ισχύουν βέβαια παντού και πάντα. Πολλές φορές έχουν χαθεί χρήματα ή χαριστεί μεροκάματα λόγω ανεπαρκούς πελατείας, έχουν ψαλιδιστεί συμφωνίες, έχει πέσει ξύλο και απειλές κτλ. Το ιδανικό σε κάθε περίπτωση είναι μια αρχική συμφωνία που θα περιλαμβάνει ακόμα κι αυτούς τους κινδύνους. Το οποίο, και πάλι, δεν σιγουρεύει και πολλά.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Προφανώς και το άρθρο δεν εξαντλεί εδώ το θέμα του, κάτι που ούτως ή άλλως δεν ήταν στους σκοπούς του. Οπότε, κατά καιρούς θα εμπλουτίζεται με νέα δεδομένα και ενότητες. Και, φυσικά, οι προτάσεις/εμπειρίες του κάθενός είναι πάντοτε χρήσιμες για την ανάπτυξη του, οπότε περιμένω σχόλια. Τέλος, αν είσαι νιούφρης λαϊκός μουσικός, οφείλεις οπωσδήποτε να διαβάσεις τις οδηγίες προς εκκολαπτόμενους λαϊκούς μουσικούς ενώ αν είσαι νιούφρης λαϊκοτραγουδιάρης οφείλεις οπωσδήποτε να διαβάσεις τις οδηγίες προς εκκολαπτόμενους λαϊκούς τραγουδιστές. Αυτά.

Πες το

To email σου δεν φανερώνεται. Όπου * γράφεις υποχρεωτικά.

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>